maden işçilerinin aileleri: yevmiyeye zam işe son

akp soma katliamının yarattığı öfkeyi önlemek için; madenci ücretlerinin 2 asgari ücretin altında olamayacağı, çalışma sürelerinin günde 6 saat, haftada 36 saati geçemeyeceği gibi bir takım düzenlemeler yaptı. böylece madenciler üzerinden emek düşmanı yüzünü de gizlemeyi amaçladı.

ancak bu düzenleme meclisten çıkar çıkmaz zonguldak'ta, aydın'da, ermenek'te, soma'da (kamuoyuna yansıyan) binlerce işçi işten çıkarıldı. sendikalar sustu... iş yaşamını düzenlemek ve mevzuatı uygulatmak görevi olan çalışma bakanlığı sustu... bu düzenlemeleri yapan akp sustu... medyanın büyük bölümü sustu...

maden şirketleri ölümü gösterip sıtmaya razı etmeye yönelik bir tavır içerisine girdiler. bazı işletmelerde ise; bankaya 2 asgari ücret tutarında maaşı yatıran patronlar işçi maaşını alır almaz eski maaştan fazla kısmını elinden almaya başladılar...

şimdi işçiler ve aileleri; "biz eski ücretlerimize de razıyız, yeter ki işten çıkarmalar olmasın" diyorlarsa, bu yalnızca onların suçu değil, zayıflığı hiç değil. bu başta akp olmak üzere emek ve emekçi düşmanı politikaları devlet gücüyle yaşama geçirenlerin, adı sendika olan özünde akp'nin sivil toplum örgütü gibi çalışan yapıların, emekten yana olduğu iddiasıyla siyaset yapan fakat emekçilerden ve emekçi mahallelerinden uzak duranların da suçu ve zayıflığıdır...

örgütsüzlük, gerici-ırkçı yapılara yaklaşarak, onlarla aidiyet bağları kurarak yarın kaygısından kurtulma yanılgısını doğurur. sahip olduğu ve iyi kötü düzenli bir gelir getiren işini sahiplenmeyi, şükretmeyi beraberinde getirir. çaresizlik duygusu büyüdükçe teslimiyet de olağanlaşır ve kanıksanır...

bu nedenle yeni baştan durup düşünmekten başka şansımız ve yolumuz yok.

bu satırların yazıldığı saatlerde hema kandilli işletmesi'ndeki maden işçileri 400-500 metre yerin altında eylemlerine devam ediyorlardı. yani yeraltında kesintisiz olarak 24 saati doldurmalarına 3 saat kaldı. 20 saat elektriksiz kaldığınızı, lambalarınızın yanmadığını, sigara içemediğinizi, ev yemeği yiyemediğinizi, tv. izleyemediğinizi, bilgisayarsız olduğunuzu, çocuklarınızı- eşinizi göremediğinizi düşünün.... 

olağan zamanlarda ölüm kaygısıyla girdiğiniz ve 7,5 saatin geçmesini beklediğiniz ocakta 24 saat kaldığınızı düşünün... yani; ÖLDÜKLERİ ZAMAN HEPİMİZİN DUVARLARINDA BOLCA PAYLAŞTIĞIMIZ MADENCİ RESİMLERİ VAR YA; O RESİMLERİN SAHİPLERİ SAATLERDİR YER ALTINDALAR... BELKİ DE YARIN YAŞAMLARINI ÇALACAK OLAN MADENLER AÇIK KALSIN, İŞTEN ATILAN ARKADAŞLARI GERİ ALINSIN DİYE...

salim çalık

geçmiş zaman olur ki; hüzün kardeşleşir sevinçle, sevinçler hüzünle

alnındaki ışık birleşince kazmasıyla/ aydınlanır ülkem/ sevda türküsü olur / kavgam yankılanır

ölümle kalım arasında sigaradan çekilen son nefesler

ölüme yakın olmanın tedirginliğidir /dolanır kuyubaşlarında

ne düşünür ağır ağır yürürken kuyuya doğru/ "selametle" denerek uğurlamanın, "geçmiş olsun" denerek karşılanmanın ruhunda bıraktığı izi ne silebilir...

şaşırmamak elde mi? nasıl dayanılır bu savaşıma, yorgunluğa ve sömürüye

  

kuyubaşından köylere grizu acısı düşmeye görsün yüreklere

yeraltında ölümü paylaşır erkekler, kadınlar acıları yerüstünde

ZONGULDAK

yeraltında erkekler, yerüstünde kadınlar...

ulusal bayramlarda kortejlere katılarak yürüyen maden işçileri... madencilerin bayramlarda kortejlerde yürümesi 1980'lerin sonuna kadar sürmüştür...

ne kömür kokusu/ ne tren çığlıkları/ tarihi çalındı kentimin

bir bir ocağa yöneliyor ayaklar/ vardiyayı haber veriyor yükselen dumanlar

madenci çocukları/ parlatıyor ayakkabılarını/ kömür tozuna bulanacak madencilerin

kaç mavna yanaştı kıyılarına/ kaç madencinin alın teri yüklendi mavnalara...ne mavnalar kaldı/ ne iskeleler/ denizden başladılar kentimi yıkmaya... buhar tribünlü kuvvet santralı olan ana bina yıkılarak (2008), hurdaya satıldı demir aksamı

ne yapan belli, ne yaşı, kimler denize ulaştı seninle/ kimler eve... kandilli deniz kenarındaki italyan yapımı payton... kandilli'nin simgesi olan bu payton korunup, işler duruma getirilebilirse zonguldak'ın da simgelerinden biri olabilir.

ereğli kömürler işletmesinin çalışanlarının çocuklarını ilçe merkezindeki okullara taşıyan tahta kasalı araçlarından biri...

kömürle başlayan yaşamın ilk adımları

gmis armutçuk şubesi'nden eylem kararı

enerji bakanlığı, türkiye taşkömürü kurumu (ttk) karşısında elini güçlendirmek için işçileri eyleme zorlamak amacıyla 16 işçiyi işten çıkaran, ardından 13 kişinin daha çıkarılacağı "bilgisini" yayan hattat holding'e bağlı hema kandilli işletmesi'nde eylem kararı alındı.

6 ay kadar önce rödevans sözleşmesinin gözden geçirilme talebinde bulunan hema kandilli işletmesi istediği düzenlemeleri yaptıramamıştı. ardından 13 mayıs'ta yaşanan soma katliamı ve takip eden günlerde ttk elemanlarının hema kandilli işletmesi'ndeki denetim raporunu gerekçe yapan şirket 20 madenciyi işten çıkardığını açıklamıştı. (bu arada yeni listenin de hazırlandığı bilgisini yaydı ! )

16 temmuz'da ttk önünde eylem yapan hema kandilli işletmesi madencileri buradan valiliğe yürümüş, valilikte sendika yöneticileri, işçilerin seçtiği temsilciler görüşmeler yapmıştı. bu görüşmede;

İŞLETMENİN GELECEĞİ NETLEŞİNCEYE KADAR YENİ İŞTEN ÇIKARMALARIN OLMAYACAĞI, ÇIKARILAN İŞÇİLERİN İSE GERİ ALINACAĞI BELİRTİLMİŞTİ.

16 temmuzdan sonra da hema kandilli işletmesi 3 kez işten çıkarma listesi asmış, araya giren siyasiler, sendika yöneticilerinin girişimleriyle işten çıkarmalar durdurulmuştu. 1 hafta önce 16 kişiye yine çıkış verildi. bugün ise 13 kişinin daha çıkarılacağı bilgisi 'yayıldı'. bunun üzerine genel maden iş (gmis) armutçuk şube yönetimi bugün bir basın açıklaması yaptı.

hema işletmesi'nde çalışan işçilere destek veren bur grup ttk işçisinin de bulunduğu basın açıklamasında yetkililerin sorunun çözümü için adım atması istenirken; işten atılan işçilerin alınmaması ve yeni çıkarmalar olması durumunda 22.09.2014 tarihinde eyleme başlayacaklarını açıklayan armutçuk şube başkanı isa mutlu; madencilerin kendilerini kullandırmayacağını belirtti.

torba yasa sonrası  madenci ücretlerine yapılan kısmi düzenleme ve çalışma saatlerinin günlük 6 saat, haftalık 6 saat olarak düzenlenmesiyle maliyetlerin arttığı gerekçesiyle işçileri ücretsiz izine çıkaran zonguldak'taki 22 maden şirketi de; işçilere eylem yaptırmıştı. böylece enerji bakanlığı ve ttk üzerinde kamuoyu baskısı ve işsizlik korkusu yaratarak istediklerini almayı düşünüyorlar. zonguldak sanayi odası başkanı salih demir talepleri sıralarken; rödevans ücretinin kaldırılmasını, verimli sahalara da ruhsat verilmesini, çıkarılan kömüre alım garantisi, işçi sgk primlerinin devletçe karşılanmasını, iş güvenliği harcamalarının yarısının vergiden düşülmesini... istemişti.

hema'nın ne istediğini tam olarak bilmiyoruz. ancak sözleşme gereği 2015 yılında 450 BİN ton kömür üretmesi gerektiğini ve 2014 yılında 200 BİN tona ancak ulaşabildiklerini biliyoruz. ayrıca 450 bin kömür çıkarsa da bu kömürün yerüsütüne naklinde de sıkıntılar yaşanacağı söyleniyor. bir yandan soma'yı, bir yandan ttk elemanlarının hazırladığı raporu öne süren hema istediklerini alabilmek için işçileri eyleme zorluyor. oysa aynı hema ortada soma ve ttk'nın raporu yokken ttk'dan düzenleme istemişti...

bir de uyarı yapayım. hema'nın yeni düzenleme sonrası artan işçi ücretleriyle ilgili hesap yaptığını söylemek kehanet değil. kendi sorununu çözdükten sonra yine de işçi çıkarma veya maliyetlerin bir bölümünü işçilere yönelik düzenlemelerle düşürmeye çalışacağı unutulmamalı. bunun ilk adımını attı; bugüne kadar 30 gün yeraltı ücreti alan makina bakım, elektrik atölyesi çalışanlarının bir kısmının durumu yeniden düzenlenecek. böylece bazı işçiler 30 gün yerine 15 gün yeraltı ücreti alacaklar. ileride bunun yeraltı işçilerini yerüstünde görevlendirme yoluyla yaygınlaşmayacağının garantisi var mı...? bu nedenle sendikanın da, hema'da çalışan madencilerin de işleriyle birlikte bugüne kadar kazanılmış hak olan haklarına da sahip çıkmaları gerekmektedir...

salim çalık

işletmeler bitti, sıra lojmanlarda, arsalarda

türkiye taşkömürü kurumu (ttk) armutçuk müessesesi'nin lojmanlarının satılmak istenmesiyle ilgili olarak genel maden işçileri sendikası (gmis) armutçuk şubesi'nin düzenlediği toplantı 10.09.2014 tarihinde ttk armutçuk misafirhanesi'nde yapıldı.
gmis armutçuk şubesi'nin düzenlediği toplantıya kandilli belediye başkanı mustafa aydın, gökçeler mahalle muhtarı, yayla-şehitlik mahalle muhtarı, amele birliği armutçuk şube yöneticileri ve lojmanlarda oturan çalışanlar katıldı.
lojmanların kurum çalışanların ikameti için yapıldığı belirtilen toplantıda; lojmanlarda oturan işçilerin bazıları "oturdukları lojmanları alabilecek durumda olmadıklarını, başkalarına satılması durumunda taşınmak zorunda kalacaklarını ve mağdur olacaklarını dile getirdiler.
satılmasını isteyen az sayıdaki çalışan ise; lojmanların bakımsız olduğunu, bu durumlarıyla kandilli'nin gelişmesinin önünü kestiğini belirttiler.
kandilli belediye başkanı mustafa aydın ise; ihale kanunu açısından, mülkiyet açısından olaya bakılması gerektiğini, bölgenin merkezinin lojmanlardan oluştuğunu, nüfusun üçte birinin lojmanlarda oturanlardan oluştuğunu söyledikten sonra; "bana kalsa mimari özelliğinin de korunması şartıyla ve ileride de satılamayacak biçimde belediyeye devrini isterim." dedi.

ardından çalışanlara tek tek görüşleri soruldu. toplantıya katılanların % 80'den fazla satılmaması, satılacaksa ödeme kolaylıkları sağlanarak lojmanda oturmakta olanlara satılması gerektiği yönünde görüş belirttiler.

sendikanın, belediyenin, mahalle muhtarlarının ve kandilli'deki diğer stk'ların da sürece dahil edilerek, toplantıdaki kararlar doğrultusunda çalışmalar yapılması yönünde oluşturulan ortak görüşle toplantı sona erdi...

salim çalık

madenci anıtı

ölümün çetelesi tutuluyor
kentimin orta yerinde
ciğerleri tükenmiş
bir madenci zonguldak

bakmayın adının anıt oluşuna
yılda bir günlük saygı duruşuna

adları bronz levhalara işlenmiş
beşbin insan beşbin can
taş çağı kadar uzaktalar
bronz ağlıyor
mermer çatlıyor utancından

salim çalık

                

zonguldak (+17 pervane ve aşağı kandilli resimleriyle)

yazgısı

erken ölüm

koklaya koklaya

ölümün ederi

bir ekmek kentimde

kadınlara kızlara maaş

genç oğlanlara iş

_________düşenin yerine

genç dulların ağıtlarına yazgılı kentim

bu kadar seviliyorsan yine de

insanların kankardeşliğidir galerilerinle

ve kara leken siliniyorsa

gözlerindeki akla madencinin

ölümü unutturan kanbağıdır

bütün kazmacılarını yitirmiş köylerin

_______Kasım 1995

salim çalık

erkene alınmış bir ölümün ertelenmiş şiiri (s.22)